Ειδικοί προειδοποιούν για το «self-gaslighting», μια μορφή αυτοσαμποτάζ όπου ο φόβος της απόρριψης οδηγεί στην αυτοαμφισβήτηση και μειώνει την ψυχική ανθεκτικότητα.
Η αυτοαμφισβήτηση αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας, όμως όταν μετατρέπεται σε συνεχή εσωτερικό διάλογο που υπονομεύει την αυτοπεποίθηση, μπορεί να λειτουργήσει καταστροφικά για την ψυχική υγεία. Όπως αναφέρει η Gazzetta, ειδικοί προειδοποιούν για το φαινόμενο του «self-gaslighting», μία μορφή αυτοσαμποτάζ που συχνά πηγάζει από τον φόβο της απόρριψης και οδηγεί σε μείωση της ψυχικής ανθεκτικότητας.
Το φαινόμενο εμφανίζεται όταν ένα άτομο αρχίζει να αμφισβητεί συστηματικά τις δικές του αντιλήψεις, συναισθήματα και αντιδράσεις, προκειμένου να αποφύγει πιθανή σύγκρουση ή να ανταποκριθεί σε εξωτερικές προσδοκίες. Αντί να εμπιστεύεται τη δική του κρίση, ο άνθρωπος υιοθετεί την οπτική των άλλων, ακόμη και όταν αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις προσωπικές του εμπειρίες. Η συνεχής αυτή διαδικασία δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο αβεβαιότητας και εσωτερικής σύγχυσης.
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι το self-gaslighting συνδέεται άμεσα με χαμηλή αυτοεκτίμηση και την ανάγκη για κοινωνική αποδοχή. Πόσες φορές έχουμε πει «μάλλον το φανταστήκαμε» ή «δεν είναι και τόσο σημαντικό» για να μην αντιμετωπίσουμε την αμηχανία μιας διαφωνίας; Αυτή η τάση να μειώνουμε την αξία των συναισθημώτων μας λειτουργεί ως αμυντικός μηχανισμός, αλλά μακροπρόθεσμα αποδυναμώνει την ικανότητά μας να εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας.
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει πως η συνεχής εσωτερική αμφισβήτηση δεν επηρεάζει μόνο την αυτοπεποίθηση, αλλά και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Όταν κάποιος χάνει την επαφή με τα πραγματικά του συναισθήματα, δυσκολεύεται να θέσει όρια, να εκφράσει ανάγκες ή να υπερασπιστεί τις αξίες του. Η ψυχική ανθεκτικότητα υπονομεύεται, καθώς η εσωτερική φωνή μετατρέπεται από σύμμαχο σε κριτή.
Η αναγνώριση του φαινομένου αποτελεί το πρώτο βήμα προς την αντιμετώπισή του. Οι ειδικοί συνιστούν την ενίσχυση της αυτογνωσίας μέσα από την τήρηση σημειώσεων για τα συναισθήματα, την αναζήτηση υποστήριξης από αξιόπιστα πρόσωπα και τη θεραπευτική παρέμβαση όπου χρειάζεται. Η επιστροφή στην εμπιστοσύνη του εαυτού μας δεν είναι άμεση, απαιτεί όμως συνειδητή προσπάθεια και υπομονή.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το self-gaslighting; Μια μορφή αυτοσαμποτάζ όπου το άτομο αμφισβητεί συστηματικά τα δικά του συναισθήματα και αντιλήψεις.
Πώς αντιμετωπίζεται; Με ενίσχυση της αυτογνωσίας, υποστήριξη από αξιόπιστα πρόσωπα και θεραπευτική παρέμβαση όπου χρειάζεται.
Φωτογραφία: Krzysztof Dubiel στο Unsplash
Βασίλης Καραλής
